भर्ना तयारी कक्षा र ब्रिज कोर्समा प्रतिबन्ध: वैशाख १ देखि लागू
शिक्षा मन्त्रालयको निर्णय—सबै विद्यार्थीलाई समान अवसर दिन र आर्थिक बोझ घटाउन नयाँ व्यवस्था
Monday, March 30, 2026 by Manik Maharjan
काठमाडौं । शिक्षा क्षेत्रमा महत्वपूर्ण निर्णय गर्दै शिक्षा मन्त्रालय ले विद्यालय तथा उच्च शिक्षामा भर्नाका लागि सञ्चालन हुने प्रवेश परीक्षा तयारी कक्षा (Entrance Preparation Classes) र ब्रिज कोर्समा वैशाख १ गतेदेखि प्रतिबन्ध लगाउने निर्णय गरेको छ।
यो निर्णय अनुसार अब कुनै पनि शैक्षिक संस्था वा कोचिङ सेन्टरले भर्ना तयारीका नाममा अतिरिक्त कक्षा सञ्चालन गर्न पाउने छैनन्। सरकारले यसलाई कडाइका साथ कार्यान्वयन गर्ने जनाएको छ।
समान अवसर सुनिश्चित गर्ने उद्देश्य
सस्मित पोखरेल, शिक्षा मन्त्रीका अनुसार यो निर्णयको मुख्य उद्देश्य सबै विद्यार्थीलाई समान शैक्षिक अवसर उपलब्ध गराउनु हो। हालसम्म धनी र सहर क्षेत्रका विद्यार्थीहरूले महंगा ब्रिज कोर्स र तयारी कक्षा लिन सक्ने अवस्था थियो, जसले ग्रामीण तथा आर्थिक रूपमा कमजोर विद्यार्थीलाई पछि पार्ने गरेको थियो।
यस नयाँ व्यवस्थाले यस्तो असमानता कम गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
विद्यार्थी र अभिभावकको आर्थिक बोझ घट्ने
ब्रिज कोर्स र प्रवेश तयारी कक्षामा धेरै शुल्क लाग्ने गरेको गुनासो लामो समयदेखि उठ्दै आएको थियो। विशेषगरी SEE पछि र +२ भर्नाको समयमा अभिभावकहरूले हजारौँ रुपैयाँ खर्च गर्नुपर्ने अवस्था थियो।
सरकारले यस्तो खर्चलाई नियन्त्रण गर्न र शिक्षा प्रणालीलाई सहज बनाउन यो निर्णय लिएको जनाएको छ। अब विद्यार्थीले अतिरिक्त शुल्क नतिरी पनि भर्नाको अवसर पाउने वातावरण बनाउने लक्ष्य राखिएको छ।
जिल्ला प्रशासन कार्यालयलाई अनुगमन जिम्मा
सरकारले यो निर्णय कार्यान्वयन गर्न जिल्ला प्रशासन कार्यालय हरूलाई अनुगमनको जिम्मेवारी दिएको छ।
अब प्रत्येक जिल्लामा प्रशासन कार्यालयले कोचिङ सेन्टर र शैक्षिक संस्थाहरूको निगरानी गर्नेछन्। यदि कुनै संस्थाले नियम उल्लंघन गरेर तयारी कक्षा वा ब्रिज कोर्स सञ्चालन गरेको पाइएमा कारबाही गरिने जनाइएको छ।
शिक्षा क्षेत्रमा कस्तो प्रभाव पर्छ?
यस निर्णयले शिक्षा क्षेत्रमा ठूलो परिवर्तन ल्याउने अपेक्षा गरिएको छ। एकातिर यसले समान अवसरको वातावरण बनाउनेछ भने अर्कोतिर कोचिङ सेन्टर र निजी संस्थाहरूमा केही प्रभाव पर्न सक्छ।
शिक्षा क्षेत्रका सरोकारवालाहरूले भने यसको प्रभाव कस्तो हुन्छ भन्ने कुरा कार्यान्वयनपछि मात्र स्पष्ट हुने बताएका छन्। विशेषगरी विद्यार्थीको तयारी स्तर र प्रतिस्पर्धामा कस्तो असर पर्छ भन्ने विषयमा बहस सुरु भएको छ।
